Rebellen bewapenen: werkte voorheen ook zo goed

UhuhWe schreven hier al eerder over het blijkbaar oncontroleerbare gevoel dat sommigen koesteren iets te moeten doen aan de vele conflicten op de wereld. Geen ander geval geeft dat zo goed weer als de burgeroorlog in Syrië. Zowel (begrijpelijke) emoties als gecalculeerd strategisch denken leiden tot de oproep het heft in eigen hand te nemen en in  te grijpen. Dat kan op spectaculaire wijze door middel van een militaire interventie, maar gezien de politieke gevoeligheden rond gesneuvelde eigen troepen en mogelijke negatieve gevolgen verdient een minder ingrijpende maatregel veelal de voorkeur. Lees: het bewapenen en trainen van rebellen en strijders potentiële terroristen. Goed idee?

Het is iets wat in het verleden al vaker is gedaan. Recentelijk lekte uit dat leden van de schimmige Iraanse oppositiegroep Mujahideen-e-Khalq training en advies krijgen van (en in!) de Verenigde Staten. Ook het bewapenen van Libische rebellen in 2011 werd mogelijk gemaakt door de VS en EU. Een in het oog springend voorbeeld uit het verleden is natuurlijk het met allerlei leuke speeltjes uitrusten van onze mujahideen-vrienden in Afghanistan, die tegen de Russen vochten in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Die vrienden bleken later geduchte vijanden in de vorm van Al-Qaeda en de Taliban. Maar ach, de nood was hoog en die negatieve effecten waren toch vrijwel onmogelijk te voorzien?

Misschien is dat gedeeltelijk waar, maar hoe anders is dat als we nu naar Syrië kijken. Met de oorlog in Libië van 2011 – en de fallout van dat conflict – nog vers in het geheugen zouden we onszelf de vraag moeten stellen hoe wijs het is om rebellen in Syrië te bewapenen. Saoedi-ArabiëQatar en Koeweit zijn daar al een tijdje actief mee bezig en bekritiseren tussendoor doodleuk de EU nog even over het feit dat die zo verstandig is om aan dergelijke praktijken (voorlopig) niet mee te werken. Alhoewel…

Ook president Obama zou tot nu toe tegen het bewapenen van Syrische strijders zijn en hield eerder een voorstel daartoe van de C.I.A. en het pentagon tegen. Hij heeft de nieuwe Minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, aan zijn zijde. Desalniettemin gaan er veel stemmen op om toch tot het verschepen van wapens richting Syrië over te gaan. Dat blijft niet alleen bij opponenten van de president, zoals Mitt Romney; ook leden binnen zijn eigen nationale veiligheidsteam – waaronder groter namen als Panetta, Dempsey, Patraeus en zelfs Hillary Clinton – hebben aangegeven voor bewapening te zijn. Er gaan zelfs geruchten dat, hoewel de Amerikanen niet zelf wapens leveren, de C.I.A. wel bondgenoten helpt besluiten aan welke strijders wapens geleverd moet worden en aan wie vooral niet. Ook verleent Washington op andere manieren steun aan de rebellen. Ten slotte is het besluit geen ‘dodelijke steun’ te verlenen niet onomkeerbaar en gaan er inmiddels stemmen op dat Obama wel eens overstag zou kunnen gaan als de situatie in Syrië zo uitzichtloos blijft.

De belangen in Syrië worden dan ook groot geacht. De huidige chaos is is sowieso weinig bruikbaar en op een mogelijke vergaande uitbreiding van het conflict naar Libanon (en dus de grenzen van bondgenoot Israël) zit niemand te wachten. Daarnaast zou de val van al-Assad een groot strategisch verlies voor Iran betekenen. Moeten wij niet ook massaal overgaan tot het bewapenen van rebellen, aangezien grote hoeveelheden wapens uit Rusland en Iran het regime in Syrië bereiken?

Het antwoord is onomstotelijk nee. Het leveren van wapens lijkt de meest krachtige maatregel om te tonen dat er iets aan de situatie wordt gedaan, zonder all-out te hoeven gaan. De kans op succes is echter nihil en bovendien gaat deze strategie gepaard met een aantal stevige nadelen. De eerste is dat de betrokkenheid van externen in burgeroorlogen er over het algemeen toe leidt dat die conflicten langer duren en het aantal slachtoffers toeneemt. Ook is het niet ondenkbaar dat het conflict in Syrië nog verder intensiveert of zich zelfs gaat verspreiden binnen de regio als reactie van bijvoorbeeld Iran of Rusland op de externe bemoeienis.

Ten tweede is, ondanks bestaande ideeën daarover, een dergelijke onderneming moeilijk te coördineren en daardoor moeilijk in de hand te houden. Aan wie lever je de wapens en hoe voorkom je dat ze in verkeerde handen vallen? Dat gebeurde namelijk wel vaker. Zijn extremisten überhaupt te negeren als zij een elementair onderdeel vormen van de strijd tegen Assad? De kans is daarnaast klein dat wapens van de VS en/of de EU – tenzij in enorme aantallen geleverd – echt een verschil gaan maken in de strijd. Zoals gezegd leveren andere landen al geruime tijd wapens, terwijl een doorbraak nog steeds uitblijft. En als dat nog steeds zo blijkt te zijn na Westerse wapenleveranties is de stap naar een interventie dan niet bijna automatisch de volgende?

Zelfs als het wel tot de bedoelde resultaten leidt – een snellere verdrijving van Assad – is het nog maar de vraag of we na een korte overwinningsroes nog steeds zo blij zullen zijn met de uitkomst. Want de gewapende mannen hebben het dan voor het zeggen en zullen hun invloed willen doen gelden. Zoals Stephen Walt deze week in een uitstekende column schreef, is het zeer onwaarschijnlijk dat die mannen vervolgens naar ons zullen luisteren. Ten slotte zou men vraagtekens kunnen plaatsen bij het bewapenen van schimmige groepen terwijl onze eigen krijgsmacht teloor gaat door stevige bezuinigingen.

Al met al genoeg reden dus om lessen uit het verleden te trekken en ons op de vlakte te houden, hoe frustrerend dat ook moge zijn. Het Westen moet vooral een eigen koers durven varen en niet bezwijken voor (loze) bedreigingen. De realiteit is nu eenmaal wat het is. [SdV]
Update: CNN: “Syrische rebellen radicaliseren“. Je verwacht het niet!

Update 2: De Amerikanen steunen de bewapening van Syrische rebellen nu actief, zo lang dat met hun goedkeuring gebeurt.

Advertenties

2 thoughts on “Rebellen bewapenen: werkte voorheen ook zo goed

  1. Pingback: Wapenhandel: ethisch drijfzand | Stukje Duiding

  2. oncontroleerbare gevoel dat sommigen koesteren iets te moeten doen aan de vele conflicten op de wereld.

    Heel lief van die mensen. Vaak werkend in Den Haag. Wel jammer dat ze op kosten van anderen, andere mensen sturen om beschoten te worden. Of om te gaan schieten (uiteraard uitsluitend voor vrede). Als ze mogen schieten welteverstaan.

    Het antwoord is onomstotelijk nee

    Inderdaad.

    Aan wie lever je de wapens en hoe voorkom je dat ze in verkeerde handen vallen?

    Precies. Zullen of blijven ze (nadien) verder wel netjes gebruikt worden volgens de Geneefse Conventie? Amateurhanden zijn sowieso de verkeerde handen naar mijn idee. Ik zou verder nimmer wapens sturen naar gebieden waar het in de lucht schieten een sport is zonder blijk te geven van inzicht in zwaartekrachtwetten, ballistiek of kinetische energie. En al helemaal niet als al het voorgaande vergezeld gaat van een zeer, zéér beperkte, religieus getinte vocabulaire.

    Ten slotte zou men vraagtekens kunnen plaatsen bij het bewapenen van schimmige groepen terwijl onze eigen krijgsmacht teloor gaat door stevige bezuinigingen.

    Ik trek al jaren haren uit mijn hoofd. Mijn bureau heeft daarnaast een slijtplek van waar ik met mijn hoofd bonk. Ben dus, subtiel gezegd, iets voorbij de vraagtekens. Als je leest hoeveel tanks Egypte of Pakistan heeft, en hoeveel geld beide landen in een of andere vorm vanuit Den Haag en Brussel hebben gekregen (of nog gaan krijgen -zie Egypte en de Brusselse miljarden toezeggingen), dan zijn we niet gek, maar knetterknetterknettergek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s