Wapens voor Israël: onschuldige deal of strategische blunder?

Israeli_F-16s_at_Red_Flag2De Amerikaanse minister van defensie Chuck Hagel was onlangs in Israël om wapens te verkopen. Het ging daarbij om de V-22 Osprey – die door kantelbare propellers  kan landen als helikopter en vliegen als een vliegtuig – en KC-135 tankvliegtuigen. Onschuldig spul zo lijkt het. Van het soort waarmee we Syrische rebellen blij maken en het vervolgens ‘non-lethal assistance’ noemen. En de VS ontvangt er ook nog geld voor. Goeie deal dus? Of toch een strategische blunder?

Want waarvoor heeft Israel die tankvliegtuigen nodig? De meeste potentiële tegenstanders, zoals Hamas, Hezbollah en groeperingen in Syrië zitten vlak over de grens. Voordat een Israëlische straaljager heeft heeft moeten bijtanken is het doelwit al lang en breed voorbij gevlogen en zit de kerosinetank nog steeds lekker vol.

De enige plausibele verklaring lijkt dan ook Iran. Dat land staat, als we Israëlische alarmkreten moeten geloven, op het punt een kernwapen te produceren. Op het punt, want in 1992 sloeg de huidige premier Benjamin Netanyahu al alarm dat Iran binnen 3 tot 5 jaar een kernwapen zou kunnen produceren. Datzelfde jaar wist de huidige president Shimon Peres ons te vertellen dat Iran in 1999 een nucleaire kernkop zou hebben.

Overigens zijn de Amerikaanse inlichtingendiensten van mening dat Iran halverwege het vorige decennium het werk aan een kernwapen gestaakt heeft. Het regime zou wel werken aan een civiel nucleair programma waarmee in een later stadium eventueel vrij snel een kernwapen gemaakt kan worden. In de volksmond ook wel de ‘Japanse optie’ genoemd. Maar goed, dat kunnen talloze landen die kernenergie gebruiken.

Netanyahu zinspeelt in ieder geval al weer wat jaren op een aanval van de Israëlische luchtmacht op Iran. Met bombardementen zouden de nucleaire installaties uitgeschakeld moeten worden. Nou gaat dat niet zomaar. De Israëlische straaljagers kunnen met veel geluk het Iraanse programma  1 of 2 jaar terugzetten. En goede kans dat de Iraniërs daarna enorm gemotiveerd zijn om een nieuwe aanval te voorkomen, door nu wel, en snel ook, een kernwapen te produceren in bunkers die resistent zijn tegen de Israëlische bommen.

Uiteindelijk is alleen de Amerikaanse luchtmacht in staat de Iraanse installaties serieus te beschadigen. Die heeft namelijk zware strategische bommenwerpers die een speciaal voor Iraanse doelen ontwikkelde ‘bunker buster’ kunnen vervoeren. Die zouden in staat moeten zijn de ondergrondse installaties binnen te dringen. Helemaal na de laatste update van dat wapen.

De enige mogelijkheid voor Israël om met militaire middelen het Iraanse programma een serieuze slag toe te brengen is dan ook een aanval die een kettingreactie teweegbrengt. Israël valt aan, Iran reageert en uiteindelijk gaat de VS, met in het kielzog mogelijk de NAVO (en Nederland), ook meedoen tegen Iran.

Dat zou zeker het gevolg zijn mocht Iran als wraakmiddel besluiten de Straat van Hormoes te blokkeren. Door deze nauwe zee-engte aan de opening van de Perzische Golf wordt namelijk olie en vloeibaar gas uit de gehele Golfregio naar markten in met name Europa en Azië vervoerd. Iran zal deze straat overigens niet zomaar afsluiten. Het exporteert zelf ook via Hormoes. En het zou landen als India en China, die van olie uit dit gebied afhankelijk zijn, tegen zich in het harnas jagen.

Maar toch vormt Iran en haar nucleaire programma volgens diverse veiligheidsanalyses  (en hier) een van de belangrijkste veiligheidsdreigingen voor Nederland en Europa. Als de spanningen oplopen kan Iran na een aanval op haar installaties toch wel eens besluiten ‘onze’ energietoevoer via Hormoes afsluiten. Een kat in het nauw maakt immers rare sprongen. Dit zou zelfs kunnen leiden tot een nog ergere economische crisis, waardoor de Euro uiteenvalt, en als domino-effect mogelijk de hele Europese Unie meesleept.

En daarom zouden we maar beter niet op defensie bezuinigen. We hebben namelijk een sterke krijgsmacht nodig om samen met bondgenoten binnen de NAVO en de Europese Unie de energievoorziening veilig te stellen. Volgens een fractieleider uit de Tweede Kamer is dit zelfs zo belangrijk, dat we desnoods maar op onderwijs moeten bezuinigen. Als onze jongens en meisjes maar met bootjes in de Golf kunnen blijven varen om de boel open te houden en onze energievoorziening veilig te stellen.

Maar in welk scenario zou Iran ook alweer, eventueel, geneigd zijn de Straat van Hormoez dicht te gooien? Juist, na een Israëlische aanval. Nog steeds zo’n onschuldig plan, die tankvliegtuigen aan Israël verkopen? Als de alarmistische waarschuwingen en pleidooien voor een substantieel defensiebudget ergens op gebaseerd zijn, dan is het verbazingwekkend dat door de veiligheidsexperts – die graag op televisie duiding geven – geen alarm wordt geslagen over de deal, of dat geen Kamervragen worden gesteld door politici die zich graag als over onze veiligheid wakende realisten profileren.

[Marno de Boer is ‘onze’ man in Pakistan. Studeerde Militaire Geschiedenis aan King’s College London en Internationaal Recht aan de Universiteit Utrecht. Na de gehele collectie gewelddadige Youtube filmpjes meerdere malen te hebben gezien besloot hij zelf maar eens een ‘verdachte reisbeweging’ te maken. Zijn voorkeur gaat uit naar defensieonderwerpen, irreguliere oorlogvoering, en gebieden waar geen enkele jaarclub of frequent flyer card je binnen krijgen. Is scepticus en tevens realist, maar heeft oog voor de kracht van idealen. Niet van de ‘hearts & minds’ school, maar in ruil voor goede koffie valt over veel te praten. Vanuit Islamabad zal hij de komende maanden vaker verslag doen voor Stukje Duiding.]

Disclaimert: Marno schreef deze bijdrage op persoonlijke titel en de inhoud ervan komt niet noodzakelijkerwijs overeen met de visie van Stukje Duiding. Dat u het even weet.

Advertenties

2 thoughts on “Wapens voor Israël: onschuldige deal of strategische blunder?

  1. Beste Marno, van de NOS-link (tekst),

    Zijlstra zegt dat het voor Nederland noodzakelijk is om de eigen defensie op peil te houden, ook als er gekort moet worden op zorg en onderwijs. “Wat heb je aan goede zorg en onderwijs als de veiligheid in het geding is?”, zei hij.

    In het radiointerview heeft Zijlstra het over: ‘of we onze veiligheid nog goed op orde hebben.’ Dat klinkt minder onnozel dan zoals de NOS het met ‘op peil houden’ opschrijft. De staat van de krijgsmacht is nu ver beneden de maat. Het is niet ‘op peil’. Overigens mede dankzij Zijlstra’s VVD. Verder zei Zijlstra niet expliciet dat hij wil korten op zorg en onderwijs om geld vrij te maken voor Defensie. De NOS-tekst suggereert dit wel een beetje door Zijlstra’s zorg-onderwijs opmerking uit het interview te accentueren.

    Dat Zijlstra de krijgsmacht als instrument beschouwt om de energievoorziening te garanderen (lees af te dwingen, desnoods met geweld), komt niet voor in de twee radiostukjes. Dat dergelijke gedachten mogelijk wel rondvliegen in hogere regionen lijkt me aannemelijk. Zelfs raadzaam, ter voorbereiding van ‘what if?’ worst case scenario’s. Zou Zijlstra hierbij aan uitgebreidere anti-piraten missies denken of aan een bezetting van Iraanse olievelden?

    Zijn we verder inmiddels in Europa sowieso niet veel gas-afhankelijker van Rusland dan olie-afhankelijk van Iran? Ouderwets op strooptocht gaan -want daar komt energievoorziening ‘in het hoogste spectrum’ veilig stellen op neer- lijkt me naast moreel-ethisch onwenselijk, ook niet haalbaar. Zelfs al zouden we er weer drie divisies, een Doorman vliegdekschip en 200 gevechtsvliegtuigen op na gaan houden, met vergelijkbare nieuwe inspanningen elders in Europa, kun je er dan energie mee ‘winnen’?

    Wel fijn overigens dat Zijlstra onze anorexia-krijgsmacht in het snotje heeft. Het is hopelijk een begin, zeg maar. We hebben inderdaad (veel) meer nodig.

    Dan de KC-135s voor Israel.

    Israel heeft volgens het IISS reeds zeven (7) KC-707’s. De KC-135 is een versie van de Boeing 707. Israel heeft civiele 707s omgebouwd tot tankers (KC’s). Ze hebben dus al de benodigde areal refueling capaciteit om Iran een ‘beurt’ te geven. Andersom heeft Iran dit overigens ook. Althans, op papier. Iran heeft naast een (1) 707, drie (3) 747s met tankinstallaties (boom type).

    Volgens andere bronnen zou Israel vijf (5) KC-707s bezitten. De IAF (KC)707-oudjes kunnen op zijn. Reden voor vervanging. De KC-135’s zitten echter eveneens hoog in hun vlieguren (in USAF dienst sinds 1957). De 135s zijn wel meer bij de tijd gehouden, met o.a. nieuwere turbofan motoren. Volgens wiki zouden de veteranen (althans een aantal) tot 2040 actief kunnen blijven. Wiki meldt verder,

    Israel was offered KC-135s again in 2013, after turning down the ancient aircraft twice due to expense of keeping them flying.

    Met deze link als bron.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s