Geen Russisch geld? Geen Tsjetsjeense warlord-kamperBassie

Hallo ik ben Ramzan. En ik ben compleet gestoordRamzan Kadyrov, de Tsjetsjeense warlord-president, is compleet gestoord. Zijn Instagram-account staat garant voor uren gniffel-plezier op regenachtige zondagen en de infantiele selfies met uitgerangeerde sterren zoals Gerard Depardieu, Jean Claude van Damme en (jawel) Badr Hari garanderen lachsalvo’s. Tegelijkertijd heeft de man Tsjetsjenië volledig in zijn greep en zichzelf gepositioneerd als leider van de islamitische minderheid in Rusland. Hoewel het volgens zijn Instagram echt supergoed met hem (en zijn macht) gaat, heeft hij reden genoeg om ‘m te knijpen – hoe komt dat toch?

Van knokploegbaasje tot vice-premier
Om hier antwoord op te geven gaan wij even terug in de tijd. Vader, en tevens rebel warlord, Akhmad Kadyrov liep tijdens de tweede Tsjetsjeense oorlog over naar de Russische zijde aangezien hij meer ophad met nationalisme (en zijn eigen megalomane ambities) in plaats van het wahhabisme waar veel insurgenten zich door lieten inspireren. Vladimir Putin benoemde hem in 2000 tot administrateur in de regio. Ondanks zijn mateloze impopulariteit won hij in 2003 de verkiezingen met 81% van de stemmen. Serieuze tegenkandidaten waren in de aanloop naar de verkiezingen al onschadelijk gemaakt: de één werd beschuldigd van gerommel met campagnegelden, de ander kreeg ineens een baantje aangeboden als Vladimir Putin’s persoonlijke adviseur. Ondanks alle PR-verhalen in de media (sterk gecontroleerd door Kadyrov Sr.) bleven veel Tsjetsjeense burgers vermist raken. Niet zelden vielen critici van het regime of Moskou een “verdwijning” ten deel. Deze werden uitgevoerd door geüniformeerde mannen zonder insignes die zich voortbewogen in APCs (mogelijk Russische soldaten) of door het privé -legertje van Kadyrov Sr. aangevoerd door zoon Ramzan. Het collectief hooligans met schietervaring die ter beschikking staan van de heren Kadyrov staat in de regio bekend als de Kadyrovtsy.

In mei 2004 kwam Kadyrov Sr. om het leven door een bomaanslag tijdens een herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Om het gevaar van islamitisch extremisme in te dammen werd Kadyrov benoemd tot vice-premier nadat de Tsjetsjeense minister van binnenlandse zaken, Alu Alkhanov werd verkozen tot president. Uiteraard won Alkhanov als relatief onbekende bureaucraat de verkiezingen met een landslide, namelijk met 73.67%. Ter illustratie: de tegenkandidaat werd tweede met 8.95% van de stemmen. Ook deze verkiezingen kwamen op traditioneel Russische wijze tot stand: busjes vol werklozen werden van stembus naar stembus vervoerd en Russische soldaten voorzagen burgers gratis en voor niets van bindend stemadvies bij stemhokjes. Als president kreeg Alkhanov continu te maken met Ramzan en diens Kadyrovtsy die elke gelegenheid aangrepen om zijn autoriteit te ondermijnen. Ondertussen hielt Ramzan zich voornamelijk bezig met PR voor Ramzan. Zo was hij namelijk verantwoordelijk voor de wederopbouw van Grozny. De stad was in de oorlogen van 1994-1996 en 1999-2000 gebombardeerd door de Russen en getransformeerd tot een hoop puin. Ramzan transformeerde het centrum van Grozny tot kampersjiek all inclusive bling-bling resort.

Poepsjiek!

Interieur verzorgd door binnenhuisarchitect en stijlicoon Nel Veerkamp

Uiteraard werd de wederopbouw gefinancierd door “vrijwillige” bijdragen. Werknemers werden verplicht om een bepaald percentage van hun loon te storten in het Akhmad Kadyrov fonds, wat in de praktijk neerkwam op 25-30% van loon of (in het geval van ondernemers) winst. Op deze manier konden de projecten worden betaald en bleef er nog ruimte over om hier en daar wat fondsen af te romen om privé-projectjes te sponsoren. Vladimir Putin gaf Kadyrov alle ruimte om de oppositie met zijn privéleger in de kiem te smoren, zodat Kadyrov op zijn beurt toegang kreeg tot subsidies vanuit Moskou voor “post conflict reconstructie”. Zolang Kadyrov zijn werk goed deed, kneep Putin een oogje toe voor de grote bedragen die niet verdwenen in de bouwput maar in Kadyrov’s hobby’s (zoals bijvoorbeeld sportpaarden).

Van president tot all round opperhoofd

Het continue zagen aan de stoelpoten van zijn politieke tegenstanders, alsook het verkrijgen van militaire overhand op regionale warlords zoals Sulim Yamadayev en Said-Magomed Kakiev, werd uiteindelijk in 2007 beloond toen Vladimir Putin hem uitriep tot president van Tsjetsjenië. Ondertussen werd volop reclame gemaakt bij de bevolking door hen te voorzien van basisbehoeftes (dak boven het hoofd en eten) en een continue stroom van propaganda uit te storten over het land. Kadyrov zet zichzelf neer als de belichaming van cultureel erfgoed. Al kan de man nog geen vers uit de Koran reciteren, ziet hij zichzelf als bewaker van de nationale identiteit en de hierbij horende “Tsjetsjeense islam“. Dit is vooral bedoeld als antwoord op het salafisme waar Tsjetsjeense jihadi’s en hardcore insurgenten zich van bedienen. Tegelijkertijd heeft hij een hele keten aan sportscholen opgezet, allemaal genaamd “Ramzan”, om jongeren in staat te stellen stoere, sterke patriotten te worden. Net als Ramzan. Dit beperkt zich niet alleen tot Tsjetsjenië maar spreidt zich uit tot over de hele Noord-Kaukasus. Ramzan bouwt sportscholen, moskeeën, huizen en ziekenhuizen die alleen “islamitische medicijngebruik” toepassen. Kortom: economische vooruitgang, nationale identiteit, religie en cultuur in Tsjetsjenië wordt belichaamd door een man. Ramzan.

Cultuur

Tsjetsjeense cultuur en nationaal erfgoed? U kijkt er naar.

Ramzan ❤ Putin
Sinds de moord op de Russische oppositieleider Boris Nemtsov is de relatie tussen Grozny en Moskou gespannen. Een van de moordenaars, Zaur Dadayev, was afkomstig uit een speciaal Tsjetsjeens eliteteam belast met “binnenlandse veiligheid”. Kadyrov omschreef Dadayev als een “toegewijd moslim” en “ware patriot”. Nemtsov was zeer kritisch op de speciale relatie tussen Kadyrov en Putin en de angst bestaat dat Kadyrov (weer eens voor de zoveelste keer om niets op zijn tenen getrapt) is gaan freelancen in de straten van Moskou door Nemtsov naar de andere wereld te helpen. Nemtsov schreef enkele weken voor zijn dood op zijn Facebook: “ik snap niet wat Putin verwacht als hij 20.000 Kaydrovtsy, vandaag te vinden in het stadion van Grozny, bewapend. Wat zal er gebeuren? [Rusland] is in crisis. Er is geen genoeg geld meer, zeker niet om regio’s financieel te steunen”. Laat het nou net die Russische subsidiestroom zijn waar Kadyrov van afhankelijk is. Of beter gezegd: de subsidiestroom die bestaat bij gratie van Putin en diens macht. Het zijn namelijk deze geldstromen die de 38-jarige kampertokkie in staat hebben gesteld een Tsjetsjeense separatistische droomstaat te stichten. Waar de Shariah zeer selectief wordt toegepast en vooral niet absoluut is. Kadyrov is dus loyaal aan Putin, en niet per se aan Rusland.

Met een privéleger van 20.000 man, geen geld en het welbekende korte lontje (toen zijn minister van Sport hem ooit “beledigde” gooide hij hem in de boksring), zou Kadyrov dus nog wel eens heel vervelend kunnen worden. De man is totaal niet te controleren, en doet vooral waar hij zin in heeft. Het gevaar bestaat dat Putin met het subsidie-voor-loyaliteit-beleid de Tsjetsjeense terreur slechts heeft gedecentraliseerd, in plaats van effectief onder de duim gehouden. Het idee dat Putin zijn regionale knokploegjes niet meer onder controle heeft, wordt verder aangewakkerd door het toekennen van een prijs aan Ramzan slechts enkele dagen nadat hij de dood van Nemtsov had bejubeld op zijn Instagram account.

Deze week werd nog eens bevestigd hoe hoog Ramzan het in zijn bol heeft gekregen. Toen veiligheidsdiensten uit aangrenzend Russisch gebied, Stavropol, een Tsjetsjeense man neerschoten in Grozny vond Kadyrov het mooi geweest. Hij gaf al zijn diensten de opdracht om Russische politieactiviteit over de Tsjetsjeense grens te beantwoorden met kogels en liet hiermee zien aan Rusland wie de baas is. Kadyrov weet dat als Putin gaat, hij ook gaat – en hoewel het lijkt alsof Tsjetsjenië niet erger zou kunnen treffen dan deze kamper-Bassie, zou het voor de regio geen goed nieuws zijn om hier via een nieuwe machtsstrijd (of hernieuwd gewapend conflict met Rusland) achter te moeten komen.
[Dieuwertje Kuijpers]

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s