Michiel Mans: Defensiedeskunde voor dummies

Chickswithguns

Er vliegt, knalt, rolt en ratelt in de wereld een hoop rond op militair gebied. Je zou denken dat na decennia oorlog – van Desert Storm tot de huidige ISAF-operaties in Afghanistan, gelardeerd met burgeroorlogen zoals op de Balkan, in Libië of nu in Syrië – iedereen die het op de buis, in de krant of op een blog uitlegt inmiddels wel weet wat er zoal vliegt, knalt, rolt en ratelt. Niets is minder waar.

Daarom presenteren wij vol trots: Defensiedeskunde voor Dummies. Deze serie is helaas niet meer op het internet terug te vinden, dus extraspeciaal voor de lezers van StukjeDuiding heeft soldaat der 1e klasse b.d. en ThePostOnline-auteur van het eerste uur Michiel Mans zijn serie afgestoft, opgepoetst en in een nieuw jasje gegoten. Vandaag neemt Mans ons mee in de wondere wereld van aanvalsgeweren (assault rifles), want niet alles wat ratelend schiet is een ‘machinegeweer’.

Laten we klein beginnen. Militairen noemen hun (aanvals)geweer in professioneel Nederlands Assault Rifle (AR). Aanvankelijk waren ARs wapens die kortere versies van standaard geweerpatronen verschoten. Met de introductie van de M16 (1963) ontwikkelde de AR zich tot een wapensoort dat munitie van een kleiner kaliber verschiet, met een hogere aanvangssnelheid (symbool Vo). Geweermunitie in WOII had een Vo van 700-850 m/sec, karabijnmunitie 500-650 m/sec. Een typische AR zoals de M16 verschiet munitie met een Vo van circa 940 m/sec. De kleinere M4 ‘karabijn’-versie hiervan verschiet dezelfde munitie met een Vo van circa 880 m/sec. De lichtere, maar sneller verschoten kogels uit een AR zijn vergelijkbaar ‘zuiver’ als kogels verschoten uit eerdere ‘volle’ geweren, de categorie die ze grotendeels hebben vervangen. Bij een gelijke kogelsnelheid heeft een AR-kogel wel minder penetratievermogen dan kogels uit geweren, wat niet altijd tot uitdrukking komt in gebezigde termen als ‘effectief schootsbereik’. Een kwestie van massa, een vast gegeven, in tegenstelling tot snelheid (kinetische energie is de helft van de massa keer het kwadraat van de snelheid -in m/sec).

ARs kennen naast een semi-automatische (schot-voor-schot) vuurselectie vaak ook een automatische- en soms een salvo-optie (veelal drieschots). Een typisch AR-magazijn bevat maximaal 30 patronen. Er bestaan echter grotere magazijnen voor standaard wapens en daarnaast  trommels (drums) voor 50-100 patronen, zoals de Beta C-Mag. Toch maakt een full-auto stand of vergroot magazijn geen machinegeweer van een AR. De relatief lichte loop hiervan zal snel oververhitten bij automatisch vuur. Speciale uitvoeringen met onder meer een zwaardere loop maken van sommige versies wel een (licht) machinegeweer. De M16 LSW is hiervan een voorbeeld. Heeft een wapen (patroon)bandvoeding is het altijd een machinegeweer.

De kleinste WMD ter wereld
De bekendste AR is de AK-47/AK-74, aka Kalasjnikov. Volgens sommigen zelfs een weapon of mass destruction. Van de twee ontwikkelde hoofdversies bestaan talloze varianten, inmiddels wereldwijd geproduceerd. De AK-47 (1947) is het oorspronkelijke wapen in kaliber 7,62 x 39 mm. De AK-74 (1974) is een doorontwikkeling in kaliber 5,45 x 39 mm, vaak herkenbaar aan de gebruikte roodbruine patroonmagazijnen. In gebruikstaal heten alle versies een ‘AK’ of ‘AK-47’. Als je een AK ziet, houdt niet zelden verderop iemand een M16 in kaliber 5,56 x 45 mm vast. Of een karabijnversie hiervan, zoals Colts laatste M4 uitvoering. Sinds Vietnam komen deze twee elkaar geregeld tegen. Is het precies dat, een M16, heeft de drager pech. De eerste versie was namelijk niet zo best. Dit had meerdere oorzaken, waaronder de aanvankelijk gebruikte M193 munitie. Met de komst van de M16A1 werden sommige problemen opgelost. Inmiddels verschieten latere versies (vanaf de M16A2) verbeterde munitie zoals de NATO SS109/US M855 patroon. De in Nederland gebruikte Diemaco (nu Colt Canada) is een versie van de M16A2. Een van de talloze klonen die inmiddels net als de AK wereldwijd worden geproduceerd. En net als de ‘AK’, meestal een ‘M16’ blijven.

Niet dat de wapens zichzelf zijn gebleven. De moderne infanterist gaat de poort niet meer uit zonder AR voorzien van een Aimpoint CompM4 of ander richthulpmiddel. Als het even kan met een laserpointer ernaast. ’s Nachts worden deze extra’s vervangen of aangevuld door lichtversterkende of infrarood optiek. Plus een tactische lamp om bij te schijnen. De wens om nuttige extra’s op te kunnen zetten leidde tot aangepaste wapenontwerpen om bijvoorbeeld een Picatinny rail te kunnen gebruiken. Een universeel verbindingsstuk (rail interface) waarmee extra’s snel en zeker kunnen worden opgezet. Ook verkrijgbaar om voorop losse handgrepen mee te bevestigen. Handgrepen waar weer een uitklapbare voorsteun in kan zitten. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Meten = weten: de wondere wereld van kalibers
Wat ARs verschieten is een ander hoofdstuk. Het benoemen van het kaliber -op zich al een vak- is niet genoeg. Kalibers worden in een verwarrende mix van millimeters en-of inches uitgedrukt. Genoemde cijfers zijn nominaal. Zoals bij motoren waarin een ‘2.0 liter’ motor een cilinderinhoud van 1998 cc kan betekenen. Voor munitieomschrijving wordt het kaliber aangevuld met een lengteaanduiding. Ter voorbeeld: bij 7,62 x 39 mm voor de AK-47 slaat het eerste getal op het nominale kaliber van de kogel, het tweede getal op de nominale hulslengte. Een verschoten ‘volmantel’ kogel bestaat uit een koperen-messingen buitenlaag met een meestal uit lood en-of staal bestaande vulling. Dergelijke standaardmunitie wordt op zijn Engels ball genoemd. Varianten zijn lichtspoor (tracer-T), brandstichtend (incendiary-I) en pantserdoorborend (armour piercing -AP). Dat laatste bijvoorbeeld door middel van een vulling of punt van wolfraam (tungsten). In het verleden werd ook explosieve munitie in geweerkalibers rond 7,62 mm geproduceerd, veelal voor vliegtuigboordwapens. Ter identificatie van de munitesoort krijgen patronen een kleurcodering waarbij ‘ball’ meestal ongekleurd blijft.

Naast verbeteringen aan munitie in kalibers rond 7,62 mm of 5,56 mm wordt voor ARs geëxperimenteerd met munitie in kalibers daar tussenin. Een voorbeeld hiervan is Remingtons 6,8 x 43 mm (SPC) munitie. Hoewel dergelijke munitie in aangepaste wapens wel militair in gebruik zijn gaat het (nog) niet om een brede inzet. Hetzelfde geldt voor de relatief nieuwe klasse van Personal Defense Weapons (PDW), met nog verder afwijkende munitie. PDW’s zijn ruwweg een klasse wapens tussen ARs en (machine)pistolen in. Een voorbeeld hiervan is de FN P90 in 5,7 x 28 mm (Vo circa 710 m/sec). Een wapen dat in Nederland ondermeer door het Korps Commando Troepen en SF-eenheden van de mariniers wordt gebruikt.

Mocht de lezer zich in een oorlogsgebied gaan begeven. Bij brassfetcher.com is onder meer te lezen wat de werkelijke effectiviteit van kleinkaliber munitie is. Of zoals ze daar zeggen: ‘know before you go

Kleinkaliber in een notendop
Daar bovenstaand deels uit ‘nutteloze kennis’ bestaat, een to-the-point kleinkaliber samenvatting. Vuurwapens en de magazijnen hiervoor worden geladen met patronen, niet met kogels. Alleen amateurs doen dit. Niet alles wat ratelend kan schieten is een machinegeweer. Of mitrailleur als u nog Frans mil-praat. Mogelijk heeft u het dan eveneens over een mitraillette om een machinepistool (submachine gun) te benoemen, waarbij de term machinepistool overigens ook een beetje rammelt. ‘Mitraillette’ kan echter iets totaal anders betekenen. Een soort patatje oorlog. Dat u het maar weet.

Michiel Mans is een ‘nukubu’. Een nutteloze kutburger in een leunstoel. De nachtmerrie van elke professional. Een bd-soldaat der 1e Klasse die vrijwillig als verkenner met zijn jeep, en later als zandhaas bij de Nationale Reserve, de Rode Horden tegenhield. Daarnaast leest Mans wel eens een Sun Tzu, Liddell Hart, Marshall of van Creveld. Of trekt zijn bijbel ‘The encyclopedia of Military History’ van Dupuy&Dupuy uit de kast. Mans weet dus alles. Helaas luistert niemand naar hem.

Advertenties

One thought on “Michiel Mans: Defensiedeskunde voor dummies

  1. Pingback: Michiel Mans: open brief aan de Minister | Stukje Duiding

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s