Nieuwe ronde, nieuwe kansen: Top 5 IB-uitdagingen voor 2014

by the beard of Zeus!De eerste week van 2014 zit er net op: nieuwe ronde, nieuwe kansen. We zetten de grootste ‘hier is het laatste nog niet over gezegd’ en ‘dit gaat nog een dingetje worden’-uitdagingen alvast op een rijtje. Het belooft weer een roerig IB- en Defensiejaar te worden!

5. Drones / robotic warfare
Robotic warfare is het nieuwe modewoordje voor 2014, betekent iets heel anders dan drones (zo 2013). Maar in de discussie zullen we ze gebruiken als synoniem want we bedoelen er eigenlijk hetzelfde mee: het idee dat er onbemande dingetjes de boel kunnen observeren (of kapotschieten) vinden wij doodeng met zijn allen. Want Terminator en SkyNet.

Wij zeggen hier expres ‘idee’ want uiteraard is er een bestuurder: alleen zit hij of zij er niet in, maar er een paar duizend kilometer naast. VN-medewerkers (die wij sinds de Zwarte Pieten-toestand van begin december overigens niet meer vertrouwen om namens de VN te spreken, maar vooruit) riepen reeds op tot een verbod op robotic warfare. Want Terminator. Momenteel zijn er nog geen landen die middelen in hun bezit hebben die zelfstandig (zonder menselijke inmenging) calculeren wanneer ze over moeten gaan tot actie, maar het idee alleen al dat dit mogelijk is, vinden wij eng. Want Terminator. Of het plausibel is (zeker gelet op de cultuur van koudwatervrees voor risico’s onder politici) dat landen ‘onherroepelijk’ zullen overgaan op het weglaten van de menselijke beslissingsfactor, is een tweede. Ondertussen moedigen wij zelf dergelijke technische ontwikkelingen in alle eerlijkheid eigenlijk alleen maar toe (want Johnny Five).

4. Missies in Afrika met een paar honderd man
De stenen waar het Westen zich op de grond keer op keer aan lijkt te stoten (denk Rwanda en Somalië) sommen wij nog maar eens op:

1. Actoren met een sterke clan-identiteit zijn in staat om niet alleen grotere mate van geweld van buitenaf te absorberen, ook zijn ze zelf moreel in staat tot zeer ernstig geweld;

2. Leiders van dergelijke groeperingen hebben vaak blijk gegeven over (tot grote schrik van het Westen vaak ook nog succesvol toegepaste) kennis van politiek-militaire strategieën te beschikken;

3. Met relatief primitieve middelen en snelle aanpassingen aan de lokale omgeving, zijn deze actoren in staat gebleken om met creatieve en vaak net zulke destructieve strijdoplossingen te komen als de moderne, strak opererende tegenstander (via MITpress – Barry Posen).

3. Afghanistan-Pakistan
Hearts and minds, mensen. Het gaat om de hearts and minds. Lastig in een land dat (mede door je eigen aanwezigheid) in totale chaos is gestort. Helemaal wanneer het beleid is gebaseerd op simplistische hardliner redenaties (“De Taliban verdienen aan drugs, dus verwijder de drugs en je verwijdert de Taliban) terwijl wellicht de stakeholders-positie van de Taliban in diens buurland Pakistan een groter risico vormt. Maarja, met Pakistan kan je niet meer 1-2-3 om tafel gaan zitten omdat je daar in de loop van de Afghanistanoorlog de dialoog mee hebt verloren. En dat was weer vanwege diezelfde simplistische hardliner opstelling van duimschroeven aandraaien en dreigen. Uiteraard om, toen Pakistan het uiteindelijk zat werd, te zeggen: “Zie je wel, er valt niet samen te werken met die lui.” Ondertussen gaat de ‘proliferatie van jihadi elementen’ in het Pakistaanse leger en bestuur gewoon door, alsmede de vertrouwensissues met buurlanden Afghanistan en India – al dan niet aangewakkerd door samenzweringstheorieën. Pakistan lijkt onbestuurbaar en is hiermee een failing state geworden.

2. Irak en Syrië
Volgens ons is grenzen trekken tussen Irak en Syrië in het conflict echt zo 2012, dat wij anno 2014 wel durven te zeggen dat dit echt niet meer kan. De non-statelijke actoren (of beter gezegd: splinterafscheidingssubgroeperingen al dan niet gelieerd aan Al Kaida of aanverwanten facties) vechten elkaar de regio uit – en hoewel Syrië zeker een katalysator is geweest in het oplaaien van het sluimerende conflict in Irak, kun je volgens ons alles behalve spreken van een spilloverZeker nu Al Nusra (bekend uit Syrië, soennieten) claimt het hoofdkantoor van ISIS (bekend uit Iraq, soennitische insurgenten) te hebben overgenomen in Raqqa (Syrië) wegens onenigheid over het wel of niet beleggen van een wapenstilstand onder de rebellen. ISIS weigerde een wapenstilstand. Ze zijn immers net zo lekker bezig in Irak en hopen dat uit de assen van de diverse conflicten een soennitische staat verrijst: of deze staat nou het huidige Irak of Syrië doorkruist is voor hen natuurlijk irrelevant. De lachende derde is in dit geval Al Kaida: of het nou via ISIS of Al Nusra is – de franchise-benadering blijkt zeer succesvol. De organisatie had nog nooit zoveel territorium onder diens (indirecte) controle als vandaag de dag.

1. Edward Snowden
Veiligheid vs privacy. Op de valreep noemde een Amerikaanse rechter de NSA-aftapperette nog ‘ongrondwettelijk’ en Orwelliaans. Ondertussen in Europa kijken de lidstaten fluitend om zich heen – het trucje dat wij ook wel eens toepassen door rekeningen en blauwe enveloppen niet te openen in de hoop dat ze dan vanzelf weggaan. Maar nee, ook in het nieuwe jaar gaat de discussie gewoon door. Voornamelijk in de VS. Dat dan weer wel. The New York Times sprak zich in een Nieuwjaars-editorial uit voor een pardon voor Edward Snowden. Het Europees Parlement doet even voor het gemak of ze wat over nationale inlichtingen te zeggen hebben en hebben een stoer (ja, nu ze er geen politieke verantwoording voor dragen durven ze natuurlijk ineens wel) rapportje opgesteld waarin zij min of meer ‘foei’ tegen de VS zeggen. Wij hebben ondertussen een wedje lopen hoe lang nog 9/11 als Godwin van de veiligheidsindustrie en politici die graag daadkrachtig willen overkomen zal fungeren. Het laatste is hierover in ieder geval nog niet gezegd.

Natuurlijk zullen andere brandhaarden, conflicten en hete hangijzers zoals gekkies met vingers op de rode knop (Oh, harro Noord-Korea), narcistische despoten (*zwaai* Putin) en de Iran-Israel soap een rol spelen in 2014. Wat doen de energiemarkten de komende tijd? Zal Europa überhaupt nog wel wat te vertellen hebben nu het van economische reus naar economisch toch-niet-zo’n-groot-mannetje is gegaan? Is de “niet welkom” verklaring van China richting de Japanse premier een voorbode van erger? Kortom: ook in 2014 genoeg te duiden!

{Dieuwertje Kuijpers}

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s